Zeven jaar geleden zei journaliste Veerle Helsen haar vaste job op bij Knack Weekend. Sindsdien werkt ze freelance en reist ze de wereld rond met haar surfboard en camper. Haar ervaringen goot ze in twee reisgidsen over de mooiste surfspots in Europa. Afgelopen zomer volgde ‘Surf & Art’, het allereerste boek over hedendaagse surfkunst.
Tijdens een vakantie in Fuerteventura zette Veerle Helsen voorzichtig haar eerste stappen in de surfwereld. Ze raakte instant verslaafd aan de sport en laste kort daarna een surfsabbatical in: de journaliste nam een break van haar job bij Knack Weekend en reisde zes maanden lang solo de Spaans-Portugese kustlijn af, vergezeld van haar board en camper.
Terug thuis besliste ze haar leven radicaal om te gooien: Helsen verruilde haar vaste stek op de redactie in Brussel voor een vrij bestaan als freelancer. “Ik was het gewoon om lange dagen te kloppen, met alle files, stress en deadlines die daarbij horen”, blikt ze terug. “Op roadtrip ontdekte ik een ander leven, met veel meer vrijheid en balans. Tegelijk merkte ik dat surfen ontzettend veel oefening vergt. Met een paar vakanties per jaar kom je er niet. Om het echt goed te leren, moet je constant in het water zijn. Het ene bracht dus het andere met zich mee: ik nam ontslag en sindsdien staat mijn leven volledig in het teken van surfen.”
Salt water can fix that
Helsens surfvakanties mondden de laatste jaren uit in twee boeken over de mooiste surfplekken en -adresjes in verschillende Europese regio’s. Sinds de zomer van 2024 ligt ook ‘Surf & Art’ in de winkel, een prachtig koffietafelboek dat inzicht biedt in het leven en werk van hedendaagse surfkunstenaars. Van grafisch design tot olieverfschilderijen, illustraties en gouaches, Helsen selecteerde 23 artiesten die elk op hun manier de essentie van surfen vastleggen.
“Ik vind het leuk om iets te creëren dat nog niet bestaat”, vertelt ze. “Zoals er nog geen echte reisgids was met tips voor surfers, zo bestond er ook geen echt overzichtswerk over surfkunst. Tijdens mijn trip in Portugal heb ik Lizzy ontmoet, een Portugese surfster en illustratrice. Ik kocht een van haar werken en vroeg haar een tekening te maken voor mijn eerste Surf & Stay-boek. Sindsdien ben ik me meer en meer gaan verdiepen in surf art. Ik legde een lijst aan van kunstenaars die ik goed vind en contacteerde ze om andere namen door te geven. Zo heeft het boek eigenlijk zichzelf gemaakt. Op basis van hun input ben ik beginnen Googlen en heb ik vervolgens mijn favoriete artiesten geselecteerd.”
Surf & Art brengt niet enkel het werk van de kunstenaars in beeld, maar ook het verhaal erachter. Daarnaast werd elke artiest gevraagd naar zijn of haar favoriete surfquote. Helsens eigen favoriet: ‘Salt water can fix that’. “Voor mij vangt dat motto de essentie van de sport. In het water laat je alle beslommeringen achter je. Na het surfen ben je een totaal ander mens. Dat gelukzalige gevoel vormt de blauwe draad doorheen het boek.”
Female touch
Surf & Art is minutieus vormgegeven. Voor het design werkte Helsen samen met Elke Treunen van ontwerpbureau MAFF, die ook haar andere boeken uitwerkte. Een opvallend grafisch element is dansende tekst. De letters gaan op en neer, zoals de golven, waardoor je als lezer het gevoel hebt meegenomen te worden op het water. “Het design is kleurrijk en speels, en heeft een wat vrouwelijke touch”, legt Helsen uit. “Surfen is nog steeds een heel mannelijke wereld. Denk maar aan campagnes van grote surfmerken: de vrouwen die opgevoerd worden, lijken meer modellen dan atleten. Dat cliché wilde ik ergens ook doorbreken. Het boekontwerp blijft ver weg van de stereotype machocultuur. Het heeft een poëtische, zachte kant, maar behoudt toch de coole surfvibe.”
Surf&Art, Veerle Helsen, €35,99, uitgegeven bij Lannoo.
Tekst: Bart De Maesschalck
